GGD West-Brabant
Geplaatst op: 10-07-2018 om 15:09 uur
Laatst gewijzigd op: 10-07-2018 om 15:59 uur

HIV Pre-expositie profylaxe (PrEP)

PrEP is een pre-expositie profylaxe. Dit betekent dat u door het gebruik van PrEP pillen voorkomt dat u hiv oploopt. De werkzaamheid en veiligheid van PrEP is onomstotelijk bewezen. Toch biedt geen enkele preventie strategie 100% veiligheid en bestaat er een risico op andere soa. Het blijft dus belangrijk om condooms te blijven gebruiken en regelmatig op soa te laten testen.

Op 27 maart 2018 is de Gezondheidsraad met een advies gekomen over het verstrekken van PrEP. De commissie adviseert PrEP te verstrekken aan mannen die seks hebben met mannen en een hoog risico lopen en daarbij goede medische begeleiding te organiseren.

PrEP kunt u via de huisarts of GGD voorgeschreven krijgen.

Voor wie is PrEP?

PrEP zijn pillen die kunnen worden voorgeschreven aan personen die in een bepaalde fase van hun leven een verhoogd risico lopen op een hiv-infectie (mannen die seks hebben met mannen en transgender personen):

  • die de afgelopen 6 maanden onveilige anale seks hadden met een mannelijke partner met een onbekende hiv-status of met een bekende hiv-positieve partner die een (veronderstelbare) detecteerbare viral load had.
  • bij wie de in de afgelopen 6 maanden een rectale soa is gediagnosticeerd
  • aan wie in de afgelopen 6 maanden een Post-Expositie Profylaxe (PEP) kuur werd voorgeschreven.

In bijzondere omstandigheden kan PrEP ook worden voorgeschreven in andere situaties.

Wat is PrEP?
PrEP is een pil met een combinatie van antivirale middelen (tenofovir al dan niet in combinatie met emtricitabine), die de kans op een hiv infectie aanzienlijk verkleinen.
Wat zijn de kosten van PrEP?

PrEP wordt niet vergoed door de zorgverzekering of vanuit een andere financiële regeling.

Per 1 januari 2018 is de prijs van PrEP verlaagd naar 50 per maand. (PrEP voor 50 euro bij alle apotheken van Nederland). PrEP is in Nederland alleen verkrijgbaar op recept van een arts en bescherming is alleen gegarandeerd als er vooraf en tijdens het gebruik de juiste tests en controles plaatsvinden.

Als de PrEP via GGD West-Brabant wordt voorgeschreven, betaalt u daarnaast 15 euro per 3 maanden. Dit zijn kosten die we berekenen omdat we extra testen uitvoeren.


Welke controles zijn nodig?

Om voorafgaand aan het gebruik risico’s uit te kunnen sluiten en complicaties tijdens het gebruik snel te kunnen behandelen, is het noodzakelijk dat er regelmatig controles worden gedaan.

Voor start PrEP Bij start PrEP 1 maand na start PrEP 3-maandelijks na start PrEP
Creatinine (klaring mag niet <60ml/min) X X X
HIV-combotest X X X X
Soa-testen X X

HCV-antistoffen
indien pos: HCV RNA

X X
HBV-status en vaccinatie X
Urine: eiwit en glucose (dipstick) X X

(acute) hiv-infectie uitsluiten

Voor u start met PrEP moet een hiv-infectie worden uitgesloten. Om dit te doen wordt er bloed geprikt en worden eventuele klachten uitgevraagd (recent ontstane koorts, faryngitis, rash, diarree, gegeneraliseerde lymfadenopathie, nachtzweten, gewichtsverlies).
Wanneer er op het moment dat u wilt starten de 6 weken voorafgaand blootstelling aan hiv heeft plaatsgevonden moet er nogmaals een hiv combotest gedaan worden.
Als er sprake is van klachten wordt er eventueel een hiv-RNAtest verricht (beoordeel noodzaak via algoritme op hebikhiv.nl).
Het is noodzakelijk om hiv uit te sluiten, want indien PrEP wordt gestart tijdens een hiv-infectie bestaat er een verhoogde kans op het ontstaan van resistentie.

Nierfunctie bepalen

Via het bloed wordt het creatinine gemeten (en daaruit de klaring) en vanuit de urine wordt glucose en eiwit bepaald.
Indien het creatinine bij 6 maanden goed en is niet veranderd en er geen extra risicofactoren voor nierproblemen zijn, hoeft het creatinine nog maar 1 keer per 6 maanden bepaald te worden.

Hepatitis B virus

Indien u niet beschermd bent tegen hepatitis B (door een vaccinatie of als u hepatitis B hebt doorgemaakt) is het belangrijk u hiertegen te laten inenten
Als blijkt dat u een actieve Hepatitis B hebt, mag u PrEP alleen dagelijks gebruiken. De zorg hiervoor is een tweede lijn indicatie, en wij verwijzen u dan ook naar de internist-infectioloog voor de PrEP zorg.

Hepatitis C virus

Het is belangrijk om te weten of u hepatitis C hebt doorgemaakt, omdat een oude infectie tijdens het gebruik van PrEP weer kan reactiveren. Bij een oude infectie wordt dit jaarlijks door een HCV-RNA bepaling gecontroleerd.
Tijdens het gebruik van PrEP moet regelmatig worden getest of er sprake is van een nieuwe hepatitis C infectie. Er wordt 3 maandelijks getest op antistoffen of ALAT (een leverwaarde). Bij een verhoogd ALAT moet er altijd een HCV antistoftest gedaan worden. Als de antistoffen positief zijn, moet HCV-RNA bepaald worden om een hepatitis C infectie vast te kunnen stellen.

Soa testen

Elke drie maanden moet de urine en oraal en anaal getest worden op Chlamydia en Gonorroe (NAAT)
Daarbij moet Syfilis serologie gedaan worden en een hiv-combotest.

Hoe gebruik je PrEP?

PrEP kan op 2 manieren worden gebruikt.
Het kan dagelijks worden gebruikt of alleen rondom seksuele contacten (intermitterend gebruik)waarbij er sprake is van een hiv-risico.
Aangeraden wordt om de tabletten met wat voedsel in te nemen, vanwege een betere opname.

Dagelijks gebruik

  • Elke dag een tablet op dezelfde dag
  • Mensen met een hepatitis B infectie kunnen PrEP alleen dagelijks gebruiken

Intermitterend gebruik

  • start met 2 tabletten 24 tot 2 uur voor de mogelijke blootstelling aan hiv
    daarna neemt u nog 2 tabletten in: één tablet 24 uur na eerste inname en
    één tablet 48 uur na eerste inname

U slikt dus minimaal 4 tabletten. Heeft u vaker seks, dan kan het zijn dat u meer tabletten in moet nemen. Er moeten namelijk ALTIJD 2 tabletten (met 24 uur er tussen) worden ingenomen NA het laatste risicocontact.

Als na het slikken van de eerste 2 tabletten geen seks plaatsvindt, is de inname van de volgende 2 tabletten uiteraard niet noodzakelijk.

Wat zijn de bijwerkingen?

Sinds 2004 zijn er zelden ernstige bijwerkingen gezien.
De meeste milde bijwerkingen die op kunnen treden zijn tijdelijk en binnen een aantal weken weer verdwenen.
Vooral hoofdpijn, maag-darm problemen, vermoeidheid, slaapproblemen, gewichtsverlies, duizeligheid en huiduitslag kunnen voorkomen.

Soms ontstaan vermindering van de botdichtheid of nierproblemen. Nadat u stopt met PrEP zal uw lichaam zich in de meeste gevallen weer herstellen.

PrEP vergeten, wat nu?

Neem contact op met de GGD!
Het kan voorkomen dat de medicatie wordt vergeten. Als dit vaker gebeurt is het belangrijk om samen met een hulpverlener te kijken hoe dit voorkomen kan worden en te bespreken of PrEP nog wel geschikt is.

Dagelijks gebruik <12 uur vergeten Alsnog innemen, geen extra risico
>12 uur vergeten Normale schema vervolgen, bij vergeten van 1 tablet geen extra risico
Intermitterend gebruik Eerste 2 tabletten korter dan 2 uur voor mogelijke blootstelling Niet beschermd voor hiv -> condoom gebruiken
<12 uur vergeten Na een risico contact kan de vergeten pil tot 12 uur te laat worden ingenomen zonder extra risico
>12 uur vergeten PEP overwegen

< minder dan
> meer dan