Tuberculose was in Nederland in de eerste helft van de vorige eeuw nog een gevreesde ziekte. Jaarlijks eiste tuberculose toen 7.500 dodelijke slachtoffers. Vandaag de dag hoeft een tbc-infectie (afkorting voor tuberculose) niet meer dodelijk te zijn. Sterker nog: tbc-patiënten in Nederland hebben bijna 100% kans om van hun ziekte te genezen. Bovendien is het aantal nieuwe tbc-patiënten teruggebracht tot circa 1.400 per jaar.  

De tuberculosebestrijding wordt in Nederland uitgevoerd door ruim 30 GGD'en, in samenwerking met specialisten en huisartsen. De bestrijding is gericht op het op de juiste wijze behandelen en begeleiden van patiënten, het actief opsporen van bronnen van tuberculose en het zoeken naar recent geïnfecteerde mensen. Contactonderzoek door de GGD'en is daarbij standaard praktijk, ook als de patiënt wordt behandeld door de longarts in het ziekenhuis.  

Meestal is het een medisch specialist, bijvoorbeeld een longarts of internist, die tuberculose bij een patiënt vaststelt. Dit is bij drie van de vier mensen het geval. De andere patiënten worden gevonden door GGD'en.  

Als een medisch specialist de diagnose heeft gesteld, meldt hij of zij dit zo snel mogelijk bij de GGD voor registratie. Dit is geregeld in de Infectieziektenwet. Vervolgens neemt de verpleegkundige van de GGD contact op met de patiënt. Deze verpleegkundige zal de patiënt tijdens de langdurige behandeling begeleiden. 

De GGD nodigt ook mensen in de omgeving van de patiënt uit voor onderzoek. Dit kunnen verwanten en kennissen zijn, maar bijvoorbeeld ook alle bezoekers van een discotheek of cafe die zijn bezocht. Het onderzoek wordt uitgevoerd met behulp van de tuberculine huidtest (Mantouxtest) en/of een röntgenfoto van de longen. De tuberculine huidtest wijst uit of de patiënt infecties in zijn omgeving heeft veroorzaakt (contactonderzoek). Ook kan de GGD hiermee bronnen van tuberculose op het spoor komen. Het contactonderzoekvoorkomt dat mensen die zijn geïnfecteerd zelf tuberculose ontwikkelen en de bacterie aan anderen overdragen. 

Het contactonderzoek wijst uit of iemand is geïnfecteerd ('besmet') met de tbc-bacterie. Als dit het geval is, maar nog geen sprake is van ziekteverschijnselen, dan zal de arts van de GGD een preventieve behandeling van zes maanden met isoniazide adviseren (preventieve of profylactische behandeling). De patiënt heeft in dat geval nog geen klachten en ook op de röntgenfoto van de longen is niets afwijkends te zien. Ook hier geldt dat het stipt dagelijks innemen van de medicijnen en het volledig afmaken van de kuur van groot belang is voor het succes van de behandeling.  

Een preventieve behandeling doodt de tbc-bacteriën en voorkomt zo dat de infectie zich daadwerkelijk tot de ziekte tuberculose ontwikkelt. Vooral als de infectie korter dan twee jaar geleden is, dan is het risico groot dat de patiënt alsnog ziek wordt. Een preventieve behandeling kan dat risico aanzienlijk reduceren