Verontreinigingen van grond en grondwater komen veel voor en roepen veel vragen op. Vaak wordt na onderzoek vastgesteld dat er een ernstige verontreiniging is die snel gesaneerd moet worden volgens wettelijke criteria. Dit betekent niet altijd dat er dan ook feitelijk een groot risico voor de gezondheid bestaat. Werkelijke risico's voor de gezondheid bestaan alleen als iemand zo intensief in contact komt met een verontreiniging dat hij of zij daarvan een gevaarlijke hoeveelheid binnen krijgt. Deze blootstelling kan plaatsvinden door inademing (inhalatie), inslikken (ingestie) of door contact met de huid. 

Inademing van gevaarlijke hoeveelheden verontreiniging uit de bodem is in het algemeen alleen mogelijk als er een vluchtige verontreiniging aanwezig is onder een gebouw. Vluchtig betekent dat een stof gemakkelijk verdampt, zoals benzine. In de buitenlucht worden vluchtige stoffen zo snel verdund dat de blootstelling van mensen in de regel gering is. Daar komt bij dat niet iedere vluchtige stof onder een gebouw echt gevaarlijk is voor de gezondheid. Het gevaar hangt af van de luchtdichtheid van de benedenvloer en van de hoeveelheid die feitelijk uit de bodem komt. 

Inslikken van gevaarlijke hoeveelheden vindt in de praktijk vooral plaats door het eten van groenten, fruit, aardappels enzovoort uit een moestuin die verontreinigd is met zware metalen, zoals lood of cadmium. De hoeveel metalen in deze gewassen hangt af van de hoeveelheid verontreiniging in de grond, en van een aantal eigenschappen van de grond, zoals de zuurgraad, de maat van de bodemdeeltjes, en de hoeveelheid organisch materiaal in de bodem.  

Opname van gevaarlijke hoeveelheden verontreiniging via de huid vindt zelden plaats. Het is denkbaar dat er een probleem optreedt op een plek met een ernstige verontreiniging waar kinderen spelen die zich vaak erg vies maken, bijvoorbeeld in een kuil.  

De GGD adviseert de gemeente over de uitkomsten van bodemonderzoeken, kan risicobeoordelingen uitvoeren en de mogelijk daarmee samenhangende gezondheidsaspecten beschrijven. Tevens kan de GGD in relatie tot gezondheidsrisico’s adviseren over de te nemen vervolgstappen, zoals het wel of niet uitvoeren van vervolgonderzoek of het nemen van (tijdelijke) beheersmaatregelen.  

Daarnaast draagt de GGD bij aan de communicatie richting bevolking over de mogelijk aanwezige gezondheidsisico’s van de bodemverontreiniging. Communicatie geschiedt in de vorm van: het beantwoorden van gezondheidsvragen; deelname aan begeleidingsgroepen; het (mede)opstellen van bewonersbrieven of persberichten of ondersteuning bij informatieavonden. Als u als gemeente of burger wordt geconfronteerd met vragen over gezondheidseffecten van bodemverontreiniging kunt u contact opnemen met Bureau Gezondheid Milieu & Veiligheid GGD'en Brabant/Zeeland; 0900-3686868.